OSTATNIE

"W Rosji patrzono na mnie jak na ciekawostkę: młody Polak, a mówi po rosyjsku".

March 13, 2026 (3 months ago)
Wyborcza.pl
Dowiedz się więcej
"W Rosji patrzono na mnie jak na ciekawostkę: młody Polak, a mówi po rosyjsku".

Udzieliłem obszernego wywiadu dla Gazety Wyborczej. Opowiadam w nim m.in. o tym, jak rosyjskie elity ukształtowane w epoce późnego Breżniewa patrzą dziś na historię, i dlaczego ich pamięć o II wojnie światowej jest nie do pogodzenia z europejską.

Tłumaczę, że średnia wieku rosyjskich elit zbliża się do siedemdziesiątki, a ich światopogląd ukształtowała popkultura epoki Breżniewa: filmy takie jak "Oficerowie" czy "Tarcza i miecz", w których wojna była nie tragedią, lecz fajną przygodą i źródłem mocarstwowej dumy. Stąd różnica między europejskim "nigdy więcej" a rosyjskim "możemy powtórzyć". Pokazuję, jak Rosja zawłaszczyła pamięć o II wojnie światowej, choć procentowo najwięcej ofiar poniosły Białoruś, Ukraina czy Łotwa, nie Rosja, i dlaczego w nowych podręcznikach podważa się sprawstwo NKWD w Katyniu. Mówię też o micie Krymu jako "rosyjskiej Jerozolimy" budowanym od czasów Katarzyny II i o przekonaniu, że w Polakach wciąż tkwi "imperialny gen", skłaniający Rosjan do propozycji rozbioru Ukrainy. Dzielę się wreszcie własnymi doświadczeniami z rosyjskich archiwów, gdzie po latach odtajniania akt przyszedł czas na ich ponowne zaklejanie białą taśmą, i wyjaśniam, dlaczego Rosja nie jest wcale tak obcym i upadłym krajem, jak chcielibyśmy wierzyć. Całość rozmowy dostępna na stronie Wyborczej.